بنیاد ایران‌شناسی

شعبه آذربایجان شرقی - تبریز

آشنایی با استان آذربایجان شرقی - تبریز

استان آذربایجان شرقی از سمت شمال به جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان، از سمت غرب و جنوب غرب به استان آذربایجان غربی، از سمت شرق به استان اردبیل و از سمت جنوب شرق به استان زنجان محدود شده‌است. این استان دارای آب و هوای سرد کوهستانی بوده و کلّ محدودهٔ استان را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل داده‌اند. این استان محل اتصال دو رشته کوه مهم و اصلی کوه‌های ایران، یعنی البرز و زاگرس است. مرکز استان آذربایجان شرقی، کلان‌شهر تبریز است. از شهرهای مهم و اقماری این استان می‌توان به مراغه، مرند، میانه و اهر اشاره کرد. استان آذربایجان شرقی با ۴۵٬۴۸۱ کیلومتر مربع مساحت، حدود 8/2 درصد از وسعت کل ایران را به خود اختصاص داده‌است از این جهت، یازدهمین استان بزرگ ایران محسوب می‌شود. این استان در شمال غرب کشور و بین مدارهای ۳۶ درجه و ۴۵ دقیقه تا ۳۹ درجه و ۲۶ دقیقهٔ عرض شمالی و نصف‌النهارهای ۴۵ درجه و ۵ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۲۲ دقیقهٔ طول شرقی جای گرفته‌است.

ادامه مطلب ...

جدیدترین اخبار

  • طالبی خبر داد: مرمت مساجد تاریخی مراغه از اولویت های میراث فرهنگی شهرستان
  • مراسم کتابت آیات قرآن کریم توسط خوشنویسان تبریزی
  • جاده ابریشم پژوهشگران چینی را به تبریز آورد : ترسیم خطوط هوایی جاده ابریشم در تبریز
  • گزارش نصر از نشست تخصصی چشم انداز میراث فرهنگی غازانیه تبریز/ غازانیه امروز، به سختی نفس می کشد
  • دومین نشست از سلسله نشست‌های اندیشه ایران‌شهری در شهر تبریز با عنوان "پایه‌های اساطیری و تاریخی اندیشه ایران‌شهری در متون تاریخ‌نگاری و ادبی" برگزار شد.
  • فرماندار شهرستان خداآفرین خبر داد:نمایندگان یونسکو جنگل های ارسباران را ارزیابی می کنند

طالبی خبر داد: مرمت مساجد تاریخی مراغه از اولویت های میراث فرهنگی شهرستان

نصر: رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مراغه گفت: مرمت مساجد تاریخی مراغه همواره در اولویت های مهم مرمتی میراث فرهنگی شهرستان مراغه قرار داشته است. به گزارش نصر، یعقوب طالبی با تاکید بر اینکه بنا‌های تاریخی برای نگهداری همواره نیازمند مرمت هستند افزود: مرمت مساجد تاریخی مراغه با توجه به میزان اضطرار و نیاز به امر مرمت، در دوره‌های مختلف با اعتبار سازمان میراث فرهنگی صورت گرفته است. وی خاطر نشان کرد: در راستای حفظ و صیانت مساجد شهرستان مراغه در سالهای اخیر عملیات مرمتی مسجد شجاع الدوله به اتمام رسیده و مرمت مسجد سفید در مرحله نهایی خود قرار گرفته است و در آینده نزدیک در اختیار نمازگزاران و مردم مومن شهرستان قرار خواهد گرفت. طالبی افزود: مرمت مسجد ملا‌رستم نیز در دوره های مختلف صورت گرفته و در حال حاضر نیز بخش هایی از آن نیازمند مرمت می باشد که در دستور کار سازمان قرار دارد که همزمان با اتمام مرمت مسجد سفید، مسجد ملارستم به همراه مسجد تاریخی ضریر به محض تامین اعتبار عملیات مرمت آن نیز آغاز خواهد گردید. وی با تاکید بر اینکه اکثر پروژه های مرمتی این شهرستان مربوط به مساجد این شهرستان بوده، در خصوص مسجد ریحان افزود: تفاهم نامه ای با مشارکت بخش خصوصی به منظور مرمت این مسجد امضا شده است و به زودی عملیات مرمتی آن آغاز خواهد شد.

مراسم کتابت آیات قرآن کریم توسط خوشنویسان تبریزی

مراسم کتابت آیات قرآن کریم توسط خوشنویسان تبریزی در دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار شد دکترمحمد علی کی‌نژاد در شروع این آئین گفت: این مراسم در تبریزی که قرن‌ها مهد کتابت قرآن در کشور است با هدف تلفیق وترویج آثار قرآنی با هنر خوشنویسی انجام می شود و طی آن هنرمند همزمان با تحریر نسبت به توجه به مفاهیم قرآنی و تدبر در آیات الهی اقدام و ضمن آشنایی با معانی و معارف آیات نقش بسزایی در اثر گذاری فرهنگ اسلامی در بین اقشار جامعه و خصوصاً دانشجویان هنری ایفاء می کند. رئیس دانشگاه هنر اسلامی تبریز افزود : بیش از صد نفر از خوشنویسان ممتاز و خوش ذوق استان آذربایجانشرقی در این مراسم به صورت زنده با مشق آیات قرآن کریم به شیوه های نستعلیق ، شکسته نستعلیق ، ثلث و نسخ به تولید اثرهای فاخر و بی نظیر قرآنی پرداختند . عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی اضافه کرد: این مراسم به همت و همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجانشرقی ، بسیج هنرمندان ، انجمن خوشنویسان و دانشگاه هنر اسلامی تبریز در محل نگارخانه این دانشگاه و همزمان با نمایشگاه قرآنی ماه رمضان و در آخرین روزهای این ماه پرفضیلت برگزار شد. یادآور می شود در نمایشگاه قرآن کریم علاوه بر آثار فاخر هنری از هنرمندان تبریزی چندین جلد قرآن که بصورت کامل کتابت شده و به صور مختلف از قبیل بافت دو رویه فرش ، هاشور زنی ، تحریر روی چرم نیز به نمایش گذارده شده است .

جاده ابریشم پژوهشگران چینی را به تبریز آورد : ترسیم خطوط هوایی جاده ابریشم در تبریز

در دیدار مدیر عامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز با پژوهشگران چینی، راه‌اندازی خطوط هوایی جاده ابریشم در تبریز مطرح شد. عصر امروز، شنبه، رئیس سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز با تعدادی از پژوهشگران و ایران‌شناسان چینی دیدار کرد. در این دیدار آزاده باقری، مدرس دانشگاه مطالعات خارجی پکن، معاون راهبردی موسسه قوی خاکستری پکن و عضو هیأت علمی نشریه فرهنگ و هنر آسیا نیز حضور داشت. باقری در خصوص این دیدار در گفتگویی اظهار کرد: ۷ماه است که در ایران در زمینه تورهای تخصصی ورودی چین به ایران و ایران به چین در مسیر جاده ابریشم فعالیت می‌کنیم. وی ادامه داد: قرار است پایگاه پژوهشی جاده ابریشم که دفتر آن در تهران بود آغاز به کار کند. فعالیت‌ ما در زمینه جاده ابریشم و جذب توریست به ایران و برگزاری تورهای تخصصی خواهد بود. استاد دانشگاه مطالعات خارجی پکن همچنین گفت: در نظر داریم ۳راه خاکی، آبی و هوایی جاده ابریشم را احیا کنیم. دو خط زمینی را توانستیم از جنوب شرق تا شمال غرب ایران و از شرق تا غرب ایران برنامه‌ریزی کنیم و برای مسیر آبی نیز بندرچابهار را در نظر گرفته‌ایم.وی تشریح کرد: همچنین در نظر داریم خط هوایی را از تبریز راه‌اندازی کنیم که در این‌صورت پروازهایی از تبریز به اروپا صورت خواهد گرفت. گفتنی است این پروژه با کمک شهرداری تبریز، دانشگاه تبریز و اتاق بازرگانی استان انجام می‌شود.باقری در خصوص اهمیت جاده ابریشم گفت: چینی‌ها کتابی دارند که در آن مطرح می‌کنند جامعه‌ای جامعه آرام و امن هست که حاکمان آن به فکر راه باشند.وی اضافه کرد: این موضوع حاکی از آن است که اگر تمام مسائل ضروری در یک کشور رعایت شده و موجود باشد، مسئولان آن به فکر گسترش راه‌ها و تبادلات خود می‌افتند. عضو هیأت علمی نشریه فرهنگ و هنر آسیا در ادامه اعلام کرد: یک جامعه زمانی می‌تواند به توسعه پایدار دست یابد که از طریق راه بتواند با جوامع دیگر تبادل داشته باشد. وی همچنین تاکید کرد: ایران در بحث جاده ابریشم نقش عظیم و چشمگیری دارد و شهر قزوین نیز پایتخت شهرهای ایران در مسیر جاده ابریشم است. ما معتقدیم اگر انتقال مسافران و کالاها از طریق جاده ابریشم صورت بگیرد، ار لحاظ فرهنگی، اقتصادی و گردشگری شهرهای ایران از جمله تبریز بهره‌مند خواهند شد. همچنین در این دیدار، رضا خلیلی، رئیس سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز با تاکید بر اهمیت تبریز گفت: تبریز یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران در مسیر جاده ابریشم است و ظرفیت‌های گردشگری مهمی دارد. وی ادامه داد: آب و هوای تبریز نزدیک‌ترین آب و هوا به اروپاست و تمامی پکیج گردشگری را یک‌جا و همزمان دارد که از جمله‌ آن‌ها می‌توان به دارا بودن کویر، پیست اسکی، بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده جهان و... اشاره کرد. خلیلی در پاسخ به درخواست پژوهشگران چینی حاضر در جلسه اعلام کرد: برای اساتید دانشگاه و آن دسته از فرهیختگان چینی که قصد دارند در تبریز کار پژوهشی انجام دهند، می‌توانیم تسهیلاتی مانند تخفیف در اقامت هتل‌ها، فضای رایگان برای برگزاری همایش، امکانات برای حمل و نقل رایگان در سطح شهر و... قائل شویم. در ادامه این دیدار هر دو طرف بر ضرورت برقراری روابط بیش‌تر میان شهرهای چین و تبریز تاکید کرده و پژوهشگران چینی نیز با اشاره بر زیبایی‌ها و تاریخ تبریز، اعلام آمادگی کردند تا با ارائه مقالات پژوهشی از تبریز سعی کنند تاثیرات مثبتی در اذهان عمومی مردم چین نسبت به زیبایی‌های این شهر بگذارند. برگزاری اجلاس شهرداران جاده ابریشم به مناسب سال ۲۰۱۸ در تبریز از دیگر مسائل و پیشنهادات مطرح شده در این دیدار بود.

گزارش نصر از نشست تخصصی چشم انداز میراث فرهنگی غازانیه تبریز/ غازانیه امروز، به سختی نفس می کشد

نصر: غازانیه را می‌توان هویت و تمدن درخشان و با ارزش آذربایجان نام نهاد که آثار بسیارش در دل خاک مدفون شده است و تنها بازمانده و اثر آشکار آن (حمام غازانیه) نیز آخرین نفس های حیات خود را می‌کشد.به گزارش سرویس فرهنگ و هنر نصر، نشست تخصصی چشن انداز میراث فرهنگی غازانیه تبریز شامگاه روز گذشته به همت انجمن تاریخی و فرهنگی غازانیه تبریز برگزار شد. شَنْب‌ِ غازان، غازانیّه و یا شامِ غازان (تلفظ محلی: شام‌ْغازان) نام یکی از محلّه‌های تاریخی شهر تبریز است. این محله بیش‌تر به‌علت تاریخ مستقل و باشکوه آن مشهور است. این محله در زمان ایلخانان در قالب روستایی به نام شنب یا شامابتدا با نام ارغونیه توسعه یافته و سپس با نام غازانیه به یک شهر اقماری برای تبریز تبدیل شد. رونق و شکوه اصلی این محله در همین زمان و با نام غازانیه بود.در قرن هشتم از این شهر به‌عنوان اثری که در ایران مانندش پیدا نمی‌شود یاد شده است، این منطقه در طول تاریخ نقش بزرگی در تاریخ آذربایجان، ایران و عثمانی برعهده داشته است. باغات سرسبز، خاک حاصلخیز و هوای مساعد آن نیز از ویژگی‌های شنب غازان در گذشته بوده است. شنب را بعضی از صاحب‌نظران در فارسی گنبد معنی کرده‌اند و بعضی نیز در مغولی مزار و شنب غازان را به‌معنای مزار یا گنبد غازان خان شناخته‌اند اما مسئله این است که شنب نیز قبل از وجود غازان خان به این محل اطلاق می‌شده است. محمد روشن در کتاب جلد سوم جامع‌التواریخ (تعلیقات و حواشی) بیان می‌دارد که شم~شنب~شمب مخفف واژهٔ مغولی Shamb(h)ala به‌معنای بهشت، مدینهٔ فاضله و اوتوبیا است که آن نیز از واژهٔ سانسکریت چامبهالا اتخاذ شده است. بااین قیاس چه شنب غازان و چه شام غازان به‌معنای بهشت غازان خان می‌باشد. "مهران بشارت غازانی" مدیر عامل انجمن تاریخی و فرهنگی غازانیه تبریز در این نشست با ارائه‌ی تصاویری در باب سیر تاریخی شنب غازان، استدلال‌های مورد استفاده در طراحی تصویر سه‌بعدی بافت غازانیه را تشریح کرد و گفت: نشانه‌های بافت تاریخی غازانیه در شنب غازان امروز مشهود هست اما با توجه به اینکه بخش مدرنیته این منطقه در سال های اخیر بارزتر شده است، متاسفانه تصاویر کاملی در دست نداشته و زمینه‌ی کاریمان را تصویر هوایی مربوط به‌سال 1346 قرار داده ایم. وی در ادامه‌ی سخنان خود با نشان‌دادن تصاویری از ظروف و اشیای باستانی شکسته شده که در حفاری‌های عامیانه‌ی شنب غازان از بین می‌روند به‌اهمیت آشکارشدن تمدن‌های این منطقه و حفاظت از آثار آن‌ها تأکید کرد. مدیر عامل انجمن تاریخی و فرهنگی غازانیه تبریز، افزود: در این دوره آثار تاریخی متعددی به ‌دستور سلطان غازان در جای جای ایران بنا برافراشته گشت که مهمترین و با شکوهترین آن‌ها در شنب غازان تبریز ساخته شد.بشارت در پایان سخنان خود به لزوم اصلاحات عمرانی و احیای حمام تاریخی شنب غازان اشاره کرد و گفت: به دلیل اهمیت تاریخی حمام شنب غازان تبریز و مصالح به کار رفته در آن، شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی استان آذربایجان شرقی در سال ۱۳۹۰ شمسی اقدام به ثبت آن به ‌شماره ۲۹۵۲۶ در فهرست آثار ملی کرد، اما متاسفانه در سال‌های اخیر تنها اثر تاریخی بر جای مانده از آن شکوه و عظمت شنب غازان، با وجود ثبت ملی شدن، مورد بی مهری قرار گرفته و در معرض خطر نابودی و تخریب کامل می باشد.

دومین نشست از سلسله نشست‌های اندیشه ایران‌شهری در شهر تبریز با عنوان "پایه‌های اساطیری و تاریخی اندیشه ایران‌شهری در متون تاریخ‌نگاری و ادبی" برگزار شد.

ایرانشهر دهمین نشست استانی و دومین نشست ایران‌شهری در تبریز با موضوع "پایه‌های اساطیری و تاریخی اندیشه ایران‌شهری در متون تاریخ‌نگاری و ادبی" و با سخنرانی دکتر عباس قدیمی قیداری در تاریخ 11 مرداد ماه برگزار شد. در این نشست ابتدا دکتر اخلاقی مدیر کل اداره راه و شهرسازی استان آذربایجان شرقی ضمن خیرمقدم به مهمانان اظهار داشت: اندیشه ایران¬ شهری یک جریان فکری است که از وقتی که آقای دکتر آخوندی سکان وزارت راه و شهرسازی را به دست گرفت، به خاطر انگیزه‌های اجتماعی، اسلامی و ملی که داشته است و به خاطر اعتقادی که به تمدن ایران باستان و تمدنی که در طول تاریخ، کشورمان از آن برخوردار بوده و سهمی که در تاریخ و جغرافیا در عرصه‌های مختلف از آن برخوردار بوده پیگیری کرده‌اند. ایشان اذعان داشتند اندیشه ایران شهری در همه حوزه‌ها و عرصه‌ها، حرف برای گفتن دارد و مختص ایران اسلامی نیست بلکه یک مقوله فراملی است. پس از آن دکتر معززی مسئول دبیرخانه اندیشه و تمدن ایران شهری با اشاره به مطالبی از سخنرانی مقام عالی وزارت جناب آقای دکتر آخوندی، در نشست برگزار شده به مناسبت روز معمار، مورخ 4 اردیبهشت ماه 1394، در خانه گفتمان شهر و معماری (خانه منسوب به معمار فقید وارطان) تهران، به تشریح خاستگاه ایران جریان فکری پرداخت. وی با اشاره به اینکه آقای دکتر آخودی سه چالش قابلیت زندگی (Livability) به ویژه در کلان شهرهایی چون تهران، چالش حرکت (Movement) و جابه جایی درون و بین شهری، و چالش کالایی شدن (Commodification)، را از عمده ترین مسائل و معضلات گریبان گیر شهرها در آن نشست معرفی کردند بیان کرد؛ برای برون رفت از وضعیت کنونی به یک جریان فکری نیاز است که جناب وزیر، بازخوانی اندیشه ایران شهری در روزگار معاصر را به عنوان راهکار پیشنهاد و معرفی کردند. دکتر معززی راه اندازی دبیرخانه و برنامه ریزی برگزاری جلسات گفتمانی در سطح نخبگان و عموم را از جمله برنامه‌هایی برشمرد که به موجب توسعه و تداوم این اندیشه پس از سخنران جناب وزیر در دستور کار قرار گرفت. مدیر دبیرخانه اندیشه و تمدن ایران شهری با تاکید بر اهمیت فضاهای گفت و گویی و تعامل همه گروه¬های دانشگاهی، مدیران، حرفه‌مندان و عموم مردم در نقد و توسعه این اندیشه؛ بیان داشت: پیگیری چنین نشست‌هایی در سطح تهران و سایر استان‌ها بر اساس این باور بوده است که اندیشه ایران شهری علی¬رغم برخورداری از ویژگی ها و ارزش های خاص، مبرا از نقد نبوده فلذا محک زدن دوباره این اندیشه به منظور کاوش دقیق آن ضروری است آن‌ هم نه صرفا در سطح نخبگان بلکه در سطوح مختلف نیاز است که مورد توجه و تعمق قرارگیرد. دکتر معززی در انتها از کلیه علاقه‌مندان و صاحب‌نظران دعوت کرد تا در توسعه این جریان همراهی داشته باشد و با گریزی بر صحبت دیگری از جناب وزیر تاکید کرد : در اقداماتی که به جهت توسعه و ترقی ایران انجام گرفته است، همواره حلقه مفقوده‌¬ی بسیار بزرگی وجود داشته است که آن غفلت از مفهوم ایران به عنوان کانون تمدنی، است. در نتیجه ضروری است تا مفهوم ایران به عنوان منبع الهام و کانون تعادل منطقه‌ای، و اهرم و منبع اثرگذار و تعیین¬ کننده¬ای که در اختیار ملت- دولت است، مورد توجه دقیق قرار گیرد و «سپهر ایران فرهنگی» در برنامه‌¬های توسعه جای مشخص و قدرتمندی پیدا کند. پس از آن دکتر قدیمی دانشیار حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز با اشاره اینکه پرداختن به موضوع اندیشه ایران شهری به یک تحقیق درازدامن و گسترده‌ نیاز دارد، بیان کرد: اندیشه ایران‌شهری ویژگی‌هایی دارد، که از آنجمله می¬‌توان به نژاد، دین، قلمرو و سرزمین آرمانی، زبان فارسی و فرهنگ ایرانی ، دادگری، خردگرایی، حکمرانی بر پایه فره ایزدی، پیوند دین و دولت، انتظام و انسجام جامعه و نیز هماهنگی در طبیعت و محیط زندگی اشاره کرد. وی با اشاره به اینکه موارد مزبور از شاخص‌ها، ویژگی‌ها و عناصر اصلی اندیشه ایران‌شهری است افزود: برای کشف این عناصر و شاخص‌ها و تعین‌های اندیشه ایران‌شهری اگر به تاریخ و اساطیر و متون گذشته خود رجوع نشود، یک چیز جعلی خواهد بود که ممکن است مصارف غیر علمی هم داشته باشد، اما واقعیت این است که با رجوع به اساطیر و منابع کهن تاریخی، آثار جغرافیانگارانه، تاریخ نگارانه، خدای‌نامه‌ها و متون عرفانی، مایه‌ها، پایه‌ها و رگ و ریشه‌هایی از این اندیشه را می‌یابیم، رگه‌هایی از اندیشه ایران‌شهری و عناصری که به عنوان شاخص‌های اندیشه ایران‌شهری مطرح شده است. عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز با بیان آنکه بحث اصلی من عنصر سرزمین آرمانی و پیوند آن به شهر آرمانی و اوضاع مصیبت‌بار امروز شهرنشینی است ادامه داد : عنصر سرزمین و قلمرو آرمانی از عناصر اصلی اندیشه ایران‌شهری است؛ این عنصر را در دل تاریخ، در اساطیر و دیدگاه‌های اقلیم‌شناسانه باستانی و اساطیری ایران و در متونی چون اوستا، خدای‌نامه‌ها، شاهنامه‌ها، متون ادبی، آثار تاریخ‌نگارانه و جغرافیا نگارانه قرون نخستین اسلامی می‌توان پیدا نمود. دکتر قدیمی با تاکید بر اینکه نکته مهم در این میان تداوم این اندیشه است؛ بیان کرد: وجود این اندیشه و نام و نشان آن در اسنادی چون اوستا، متون اساطیری تا آثار تاریخ‌نگارانه و جغرافیانگارانه و عرفانی و ادبی دوران نخستین اسلامی، نشانه‌ی زنده ماندن این اندیشه در امتداد چندهزارساله‌ است. وی بر اساس پایه‌های اساطیری ایران اشاره داشت: زمین به هفت کشور، پاره یا اقلیم تقسیم می‌شود؛ یک کشور در میانه است، مرکز جهان، شش کشور دیگر همگی فرع بر این یک کشور هستند، این کشور نظر کرده خدا و زاده اهورا مزدا است. قلمرو این کشور به تنهایی برابر است با آن شش کشوری که در پیرامون آن قرار گرفته‌اند. حاصلخیز، نیکو، درخشنده و فروزان است. تمام عناصر مقدس در این کشور قرار داده شده است، و از جایگاه بلند قدسی و جغرافیایی برخوردار است، به این معنا که بلند است، بنابراین اعلا است و به ایزدان نزدیک است. این ویژگی را شش کشور دیگر ندارند و فقط این کشور دارد. عناصر کیهانی و مقدسی چون کوه البرز، رودهای پر آب و درخشان، جنگل‌های زیبا همه در این اقلیم بزرگ قرارگرفته‌اند. حال در این اقلیم بزرگ یک سرزمین وجود دارد که از همه سرزمین‌های این اقلیم و آن شش کشور پیرامونی خارج از این اقلیم ، برتر و بزرگ‌تر است و آن ایران‌ویچ هست؛ که البته ایران‌ویچ بعدها در برخی از متون به ایران‌شهر نامیده شد. دکتر قدیمی در تعریف حدود ایران شهر به تحریر یکی از خدای‌نامه‌ها استناد کرد و گفت: این سرزمین از رود آمون تا رود مصر را در بر می‌گیرد، و کشورهای شش‌گانه دیگر پیرامون آن هستند. در دل این قلمرو وسیع درخشان سرزمین ایران‌ویچ قرار گرفته است، همان ایران‌شهر که مرکزی‌ترین نقطه جهان است. ایشان با بیان اینکه مصادیق مزبور از متون اساطیری خدای‌نامه‌ها و متون تاریخ‌نگارانه و جغرافیانگارانه به عنوان نمونه بیان شد واز این دست می‌توان به موارد فراوان اشاره کرد تاکید کرد: به اساطیر نباید به عنوان داستان‌ها و افسانه‌های بی‌پایه و بی‌بنیاد نگریست، این‌ها همه رگه‌هایی از واقعیت را دارند، همه برآیند و نماینده تفکر یک نسل تاریخی، یک جماعتی یکجانشین هستند. دکتر قدیمی با اشاره به آنکه آفریدن اسطوره‌ها قطعا زائیده شهرنشینی نیست، ادامه داد تصور می‌کنم بتوان اثبات کرد که خلق اسطوره می‌تواند یکی از نشانه‌های شهرنشینی باشد؛ با دقت در تداوم اندیشه‌ها و در بین عناصری از اساطیر و نگره‌های اساطیری گاهی می‌توان موضوع و عنصری را پیدا نمود که بشود بر آن تاکید و یا آن را ثابت کرد. بنابراین اندیشه ایران‌شهری با اساطیر و میتولوژی درآمیخته است و این آمیختگی نباید ما را به دام بی‌پایگی و بی‌مایگی و افسانه بودن این‌ها در اندازد، چون تداوم این‌ها در تاریخ هم قابل مشاهده است که مرحله بعدتر از اساطیر را ما به آن اطلاق می‌کنیم. دکتر قدیمی با اشاره به اینکه بعد از اسلام نیز این اندیشه تداوم پیدا کرده است بیان کرد: در نخستین اثر تاریخ‌نگارانه تاریخ عمومی ایران بعد از اسلام یعنی "تاریخ گردیزی"، ایران میانه جهان و مرکز جهان است که خداوند ایران را بر همه سرزمین‌های دیگر برتری داده است و اهل آن هم به تبع در خرد و عقل و شجاعت بر همگان ممتاز هستند و برتری دارند. سخنران نشست با اشاره مجدد به اینکه سرزمین و قلمرو آرمانی، عنصری مهم از اندیشه ایران‌شهری است، تشریح کرد: بخشی از این سرزمین و قلمرو آرمانی شهر و روستا است، که دارای ویژگی‌ها، مولفه‌ها، تعین‌ها، شاخص‌ها و هویتی است که در طول تاریخ بوده است. لازم به توجه است که واژه شهر در متون اساطیری و باستانی و در شاهنامه بارها تکرار شده، و این نشان می‌دهد که شهر همان محل تجلی سرزمین آرمانی اسطوره‌ای این دیدگاه بوده است. دکتر قدیمی در بخش دیگری از سخنرانی بیان داشت: اینکه امروز بحث شهر و هویت شهری به یک بحران تبدیل شده حاصل 20 سال اخیر است که به شکل فزاینده‌ای خود را نشان می‌دهد، بنابراین فقط موضوع امروز نیست، در گذشته هم در مقابل بیابان‌گردان و صحرانشینان که هویت و فضا و حیات شهری را مورد حمله و تهاجم قرار می‌دادند، با این مشکلات مواجه بوده‌ایم. اما امروز وضع به گونه دیگری است، واقعیت این است که جامعه و شهر ایرانی از تاریخ خود بریده است. مشاهده مکان‌های تاریخی نشان‌ می‌دهد که چقدر ما از تاریخ و هویت خود بریده‌ایم، در شهر، این هویت بریده و شکاف و گسست تاریخی دیده می‌شود. واقعیت این است که این شکاف و بریدگی به هویت‌زدایی، تاریخ فراموشی و نا آگاهی از ریشه‌ها و بن‌مایه‌ها و در نهایت به پریشانی و سردرگمی منجر شده است. امروزه پریشانی در فکر، پریشانی در ساخت و بافت فیزیولوژیک و مورفولوژیک شهرها و زیستگاه‌های امروزین و شلختگی و آشفتگی بیقاعده‌ در شهر که محصول بی‌توجهی به هویت تاریخی، گذشته و تاریخ است، مشاهده می‌شود. تاریخ و هویت را در پای تجارت، سوداگری و فروش شهر قربانی کرده‌ایم. این حاصل چیست؟ حاصل مدیرانی است که تاریخ نمی‌دانند، شهر، هوا و فضا را می‌فروشند و امروز به یک بحران بزرگ تبدیل شده است. در پایان نشست نیز حاضران که از اساتید حوزه های دانشی متفاوت شهر تبریز بودن به طرح سوالات و مباحثی پرداختند .

فرماندار شهرستان خداآفرین خبر داد:نمایندگان یونسکو جنگل های ارسباران را ارزیابی می کنند

فرماندار شهرستان خداآفرین از ارزیابی جنگل های ارسباران توسط نمایندگان سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد ( یونسکو UNESCO) خبر داد. به گزارش نصر، امین امینیان روز شنبه در جلسه کارگروه گردشگری این شهرستان، ثبت جهانی جنگل های ارسباران را فرصت ارزشمندی برای توسعه گردشگری منطقه خداآفرین دانست و افزود: به این منظور کارشناسان و نمایندگان یونسکو مهرماه سال جاری به این منطقه سفر می کنند. وی اضافه کرد: گردشگری، صنعت، هنر و تجارت است و همه مکلفیم با برنامه ریزی دقیق و اقدام کارشناسی شده در جهت ثبت نهایی جنگل های ارسباران به منظور بهره مندی از نتایج بسیار ارزشمند و تاثیرگذار آن در رشد و توسعه شهرستان به ویژه در حوزه گردشگری تلاش کنیم. وی، رعایت الگوی ساخت و سازها و ساماندهی نمای بیرونی واحدهای مسکونی و توجه به معماری طبیعی را از موارد مهمی نام برد که باید در مناطق حفاظت شده و جنگلی شهرستان به منظور جلب توجه ارزیابان یونسکو رعایت و مدیریت شود. امینیان با تاکید بر اینکه همه دستگاه ها در این راستا مکلف به همکاری هستند، یادآور شد: در مناطق حفاظت شده جنگلی طرح توسعه روستا وجود ندارد و تمامی روستاهای زیر 20خانوار تا پایان شهریور ماه باید تعیین محدوده شوند. وی ادامه داد: جنگل های ارسباران با 57هزار هکتار در زمره 15منطقه غنی جهان به لحاظ ژن های گیاهی و جانوری است.امینیان افزود: این جنگل ها با یکهزار و 80گونه گیاهی از یکهزار و 800 گونه گیاهی کشور، 15درصد گونه های کشور را داراست که این گیاهان 46 درصد کاربرد دارویی، 20درصد زینتی، 17درصد تغذیه ای، 10درصد حفاظتی و 5 درصد صنعتی دارند. وی، به وجود 320گونه جانوری از جمله 220گونه پرنده و 38گونه خزنده در این جنگل ها اشاره کرد و افزود : 29درصد پستانداران، 46درصد پرندگان، 32درصد دوزیستان، 9درصد آبزیان و 20درصد خزندگان کشور در این جنگل ها زندگی می کنند.امینیان، وجود این میزان گونه گیاهی و جانوری را نشانه اهمیت اکولوژی جنگل های ارسباران نامید و گفت: این جنگل ها به عنوان ذخیره گاه زیست کره جهان نیز ثبت شده که وجود آثار تاریخی و طبیعی منطقه نیز مکمل این اهمیت است. وی بر اهمیت حفظ این جنگل ها برای نسل های آینده و جلوگیری از تصرف و تخریب آن تاکید کرد و گفت: در راستای ثبت جهانی این جنگل ها دو پایگاه پژوهشی وینق و آینالو بازسازی و مرمت می شود. فرماندار خداآفرین بر آموزش عمومی ساکنان مناطق حفاظت شده از طریق بخشداری، دهیاران و معتمدین محل و توسعه کاشانه مهمان و افزایش رشته های تحصیلی مدارس و دانشگاه ها در حوزه گردشگری و کارآفرینی تاکید کرد.به گزارش ایرنا، دبیر کمیته فرهنگی و هنری گردشگری تبریز 2018 نیز در این جلسه محورهای پنج گانه تبریز، منطقه آزاد ارس، جنگل های ارسباران، مراغه، سراب و میانه را پنج محور اصلی گردشگری در تبریز 2018نام برد. امین اسبقی گفت: در تبریز 2018که این شهر به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی نامگذاری شده است نه تنها این شهر بلکه کل استان در حوزه گردشگری مورد توجه است. وی با بیان اینکه 10درصد اعتبارات ملی دستگاه ها در تبریز 2018در راستای توسعه فرهنگی هزینه می شود، افزود: 70درصد برنامه های سازمانی تبریز 2018طبق تاکید استاندار باید در جهت توسعه اهداف فرهنگی اجرا شود. اسبقی، محور گردشگری تبریز به جنگل های ارسباران را اهر – کلیبر- خداآفرین عنوان کرد و افزود: این محور، محور طبیعت گردی نام گرفته و خداآفرین با وجود جنگل های ارسباران و امکانات رفاهی و تفریحی، جاذبه های طبیعی و تاریخی و محصولات و تولیدات محلی پتانسیل و جاذبه های فراوان برای مهمانان و گردشگران دارد.

... ادامه مطلب

تازه های نشر ایران شناسی

اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری»

زبان به عنوان والاترین مظهر فرهنگ حامل روح هر جامعه است که در کالبد کلمات و اصطلاحات تجلی مییابد و معماری از دیگر مظاهر اصلی فرهنگی جامعه در بردارنده ظریف ترین خواسته‌ها و نیازهای انسانی در ظرف زمانی و مکانی است. اصطلاحات معماری محل تلاقی این دو مظهر فرهنگی است . اصطلاحات رايج يا واژههاي فني و تخصصي معماری برگرفته از ويژگيهاي زباني و تاريخياي هستندكه ميتوان با بررسي و مطالعة آنها، هم به نشانههايي از ارزشهاي مادي و معنوي سرزمينهاي مبدأ اين آثار دست يافت و هم مدارك و شواهدي از حدود جغرافياي تمدني و گستردگي حوزههاي فرهنگي مربوط، به دست آورد.در نتيجه، گرد آوردن اين اصطلاحات و واژهها در يك مجموعة مدون و منظم، كمك شاياني به اهل پژوهش و اصحاب علم و تحقيق ميکند تا فارغ از جستوجوي زمانبر و دشوار در ميان منابع متعدد، به مرجعي مطمئن و مناسب دسترسي داشته باشند و فرصت فراختري را به تحليل و تطبيق و تبيين مسائل، اختصاص دهند. اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری» با چنين رويكردي نگاشته شده است. در تهیه این کتاب تلاش بر آن بوده تا با استفاده از منابع متنوع و معتبر، بهترين و مناسبترين تعريفها براي هر واژه، گزينش و نوشته شود و در مواردي كه نياز به تطبيق تعاريف بوده يا اختلافي ميان توضيحات وجود داشته، درستترين و مستندترين توضيح، انتخاب گردد. همچنين سعي شده تا دامنة وسيعي از واژهها، يافته و تعريف شوند تا استفاده كنندگان از اين فرهنگ، با اطمينان و به آساني بتوانند مطالب مورد نياز خود را از اين طريق بيابند.

....

مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی

كتاب مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی حاصل پژوهشی گروهی است با طرح، مقدمه، و بررسی و تدوین نهایی زیر نظر دكتر حسن حبیبی راجع به گذشته و حال مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی كه به همت پژوهشگران بومی آن سامان در بنیاد ایران‌شناسی شعبة آذربایجان غربی در سال 1389-1391 صورت گرفته و در سال 1392 به چاپ رسیده است. این كتاب تحقیقی جامع راجع به 72 مساجد قدیمی با قدمتی بالای 70سال در شهرستانهای ارومیه ، اشنویه ، بوكان ، تكاب ، خوی ، سردشت ، سلماس ، سیه‌چشمه ، ماكو ، مهاباد ، میاندوآب و نقده است.
این كتاب پژوهشی است منظم و مجزا ؛ به این صورت كه تمام مساجد متعلق به استان آذربایجان غربی - كه قدمتی بیش از 70 سال دارند - موضوع پژوهش بوده و در عین حال محتوا و داده های هر مسجد منفك و مستقل است و وابسته به مطالعه دیگر مساجد نیست.
در معرفی هر مسجد علاوه بر شناسنامه بنا، موقعیت و راه‌های دسترسی به مسجد، تاریخچه و شرحی از مرمت‌های انجام شده در آن ارائه شده است. همچنین تمام اجزای بنای كنونی هر مسجد توصیف شده و توضیحاتی راجع به بانیان و متولیان و ائمه جمعه و خادمان و نیز فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی انجام شده در گذشته و حال مسجد از نظر گذرانده می شود.
كتاب در سه بخش مقدمه و مساجد دیرینه سال و پیوست ‌ها تدوین شده است. در بخش اول، مقدمه كتاب، به چگونگی تدوین كتاب به قلم زنده یاد دكتر حسن حبیبی اشاره شده است. در بخش دوم شرح 72مسجد استان به ترتیب حروف الفبا ارائه شده است. در بخش سوم علاوه بر معرفی یك مسجد دیگر، فهرست نام‌های دوم و سوم و قدمت هریك، فهرست ملحقات،‌ فهرست مساجد ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی و سرانجام كتابنامه گنجانده شده است.

....

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی، خیابان ایران شناسی، شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات