بنیاد ایران‌شناسی

شعبه مرکزی - اراک

آشنایی با استان مرکزی - اراک

استان مركزي با مساحتي معادل 29130 كيلومتر مربع 82/1 درصد از مساحت كل كشور را به خود تخصيص داده و تقريبا در مركز ايران بين 33 درجه و35 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 57 دقيقه تا 51 درجه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. اين استان از شمال به استان های تهران و قزوين ، از جنوب به استان هاي لرستان و اصفهان، از شرق به استانهاى تهران، قم و اصفهان و از غرب به استان همدان محدود مي شود . استان مرکزی از یک طرف با دشتهای مرکزی و از طرف دیگر در محل زاویه چین خوردگی البرز و زاگرس واقع شده است . این استان دارای آب وهوای متنوع نیمه بیابانی ، معتدل ، وسرد کوهستانی است ( مدیریت امور استان های موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی ، 1385:75 ) . جمعیت استان مرکزی در سرشماری سال 1390 برابر 1045010 نفر میباشد . سهم شهر اراک برابر 484212 نفر است و41% از جمعیت استان را به خود اختصاص داده است ( طرح تفضیلی نفوس و مسکن 1390 ).

ادامه مطلب ...

جدیدترین اخبار

  • سوغات اراک؛ از ساروق تا آثار چوبی
  • معرفی و پیشینه صنایع دستی و سوغات استان مرکزی
  • درکارگروه گردشگری، طرح اصلاح و بهینه سازی شبکه برق بازار تاریخی اراک تصویب شد
  • استقبال پرشور مردم ساوه از جشنواره فرهنگی هنری اقوام ایرانی
  • کتاب « سایه های معماری در استان مرکزی » منتشر شد
  • آیین دو هزار ساله بیل گردانی در شهر نیم ور محلات برگزار شد

سوغات اراک؛ از ساروق تا آثار چوبی

اراک صنایع دستی مخصوص به خود را دارد که هیچ جای نگرانی برای مسافری که قصد تهیه سوغات دارد، باقی نمی‌گذارد. این سوغات از قالی معروف استان به نام ساروق تا کارهای هنرمندان روی چوب و همین طور انگور و کشمش سبز را در بر می‌گیرد. خبرگزاری میراث فرهنگی – گردشگری - استان مرکزی همواره یکی از مراکز هنر و صنایع دستی بوده که از آن جمله می‌توان به قالی‌بافی اشاره کرد. قالی این استان که با نام تجاری ساروق مشهور است یکی از دست‌بافت‌های محسوب می‌شود. گلیم و جاجیم نیز دیگر دست‌بافت‌هایی هستند که از دوره صفوی رواج داشته و در حال حاضر در شهرهای ساوه،‌ خمین،‌ اراک و دلیجان بافته می‌شوند. قالی اراک از اهمیت و اعتبار فراوانی برخوردار است و با قالی کرمان رقابت می‌کند. از نقوش زیبای لچک ترنج، شاه عباسی و گل ماهی گرفته تا نقوش چشم نواز مستوفی و خشتی همه و همه از اهمیتی والا و ظرافتی قابل ستایش برخوردارند. یکی دیگر از صنایع دستی مطرح مربوط به آثار چوبی است. منبت و کنده‌کاری روی چوب، معرق‌کاری، پیکر‌تراشی، خراطی و ساخت سازهای سنتی، مشبک و گره چینی چوب. سفالگری، کتابت و نگارگری شامل طراحی سنتی، نقاشی ایرانی، گل و مرغ و همچنین مسگری، مشبک فلزی را نیز باید به آثار هنرمندان اراک افزود. علاوه بر صنایع دستی دیگر سوغاتی که از اراک می‌توانید با خود بیاورید عبارت است از نان فتیر، ترخینه دوغ یا بلغور مخصوص آش، باسلوق، کشمش سبز، صابون محلی، انگور، شیره انگور یا دوشاب، گوش فیل.

معرفی و پیشینه صنایع دستی و سوغات استان مرکزی

از گذشته های دور استان مرکزی به عنوان یکی از مراکز صنعتی و قطب های مهم در صنایع دستی به همگان شناسانده شده است. فرش دستبافت استان مرکزی با نام تجاری فرش ساروق در جهان شهره است. کمتر موزه ای است که مزین به آثار هنرمندان و صنعتگران فرشباف استان نباشد، گلیم استان به خصوص گلیم ساوه از دوران صفوی با سابقه درخشان تولید شده و در حال حاضر گلیم گل برجسته استان در کشور پرآوازه می باشد. مسگری نیز در اراک و تفرش سابقه ای دیرینه دارد. از دیگر رشته های صنایع دستی در استان که قابلیت ها و زمینه های رشد و فعالیت زیادی دارند می توان از طراحی و نقشه کشی فرش، رفوگری، رنگرزی سنتی، جاجیم بافی، هنرهای چوبی شامل: منبت و کنده کاری روی چوب، معرق و محرق، پیکر تراشی، نازک کاری چوب، مشبک، ساخت سازهای سنتی و خراطی، صنایع فلزی شامل: قلمزنی روی مس، مسگری، سفیدگری، چلنگری، علامت سازی و دیر رشته ها: آینه کاری، گچبری سنتی، سوزن دوزی و رشته های وابسته به آن، گیوه بافی و گیوه دوزی، البسه محلی، سرامیک سفالگری و مجسمه سازی، صنایع دستی تکمیلی و تلفیقی، بامبو بافی، تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی، تذهیب و نگارگری، بافتنی های سنتی، عروسک های محلی و ... که بالغ بر 117 رشته می باشد نام برد. در این خصوص اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی در راستای تحقق اهداف اساسی این سازمان در جهت شناسایی و ساماندهی صنایع و صنعتگران استانی، تربیت نیروی انسانی مورد نیاز، معرفی هر چه بیشتر جاذبه های این بخش و استفاده از آن در گسترش صنعت گردشگری و ایجاد بانک اطلاعاتی لازم و تسهیل مقررات و رفع موانع و مشکلات اجرایی، صادرات صنایع دستی و تهیه و ارائه طرحهای تولیدی مناسب جهت هدایت سرمایه گذاران و مهمتر از همه تنظیم سیاست های آموزشی، پرورشی و ترویجی جهت استمرار و حرکتهای آینده در راستای توسعه صنایع دستی استان و کشور عمل کرده و می نماید.

درکارگروه گردشگری، طرح اصلاح و بهینه سازی شبکه برق بازار تاریخی اراک تصویب شد

طرح اصلاح و بهینه سازی شبکه توزیع برق مجموعه بازار اراک به منظور آماده شدن این بنای تاریخی برای ثبت جهانی در کارگروه میراث فرهنگی استان مرکزی تصویب شد. معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مرکزی روز دوشنبه در این کارگروه گفت: بازار تاریخی اراک سال 1355 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و برای قرار گرفتن آن در لیست آثار جهانی، 20 سال زمان سپری شده که بسیار طولانی است. عزیز فیلی ضمن تبریک ثبت قنات ابراهیم آباد در لیست آثار ثبت جهانی یونسکو اظهار کرد: ثبت این اثر، افتخاری برای استان مرکزی است و غنای فرهنگی این خطه را نشان می دهد. وی گفت: گذشتگان این سرزمین بنایی ایجاد کرده اند که امروز ارزش ثبت در فهرست آثار جهانی را دارد و این مهم نشان دهنده بسترهای قوی فرهنگی و سرمایه های مهم در حوزه تمدنی است. معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری استان مرکزی گفت: برای انجام طرح بهسازی و مقاوم سازی مجموعه تاریخی بازار اراک 80 میلیارد ریال اعتبار نیاز است تا عملیات ایمن سازی و روشنایی آن انجام شود. فیلی بیان کرد: برای پیشرفت کار لازم است مجموعه بازار با بخش بندی در اختیار اوقاف، هیات امنا بازار، شهرداری قرارداده شود و میراث فرهنگی تمامی فعالیت عمرانی مجموعه را مدیریت کند. معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری استان مرکزی گفت: تامین اعتبار بهسازی این مجموعه از مهمترین بخش ها است و به همین منظور وزارت راه و شهرسازی قول 40 میلیارد ریال اعتبار را داده که جای پیگیری دارد. فیلی افزود: 10 میلیارد ریال اعتبار از منابع استانی برای بهسازی، مرمت و روشنایی بازار تاریخی در نظر گرفته شده است. وی اظهار کرد: با این اعتبار می توان 50 درصد فعالیت ترمیمی و اصلاح و عمران مجموعه تاریخی بازار را انجام داد و باید برای تامین منابع اعتباری از سایر منابع برای تکمیل این طرح مهم فرهنگی کمک گرفت. مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی نیز گفت: بازار تاریخی اراک بخش مهمی از هویت کالبدی این شهر به عنوان نمونه معماری و شهرسازی اسلامی است و حفظ و نگهداری از این اثر ارزشمند در اولویت برنامه های میراث فرهنگی استان مرکزی است. سیدمحمد حسینی افزود: بازسازی، مرمت، مقاوم سازی و روشنایی مطلوب برای این مجموعه به 22 میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد تا ظرف مدت سه سال وظایف سازمانی درقبال بازار اراک اجرایی شود. وی اظهار کرد: با این اقدامات می توان شرایط بازار اراک را برای قرار گرفتن در لیست آقار ثبت جهانی فراهم کرد. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی گفت: تلاش برای ثبت جهانی بازار تاریخی اراک مهمترین برنامه این نهاد است. حسینی افزود: بازار تاریخی اراک ارزشمندترین بنای تاریخی در این استان است که در سال های گذشته بر اثر بی توجهی برخی مسئولان و به خصوص کسبه، صدمات بسیاری به این مجموعه تاریخی وارد آمده است. وی اضافه کرد: وجود عناصر زاید، مرمت و بازسازی های خودسرانه و بدون استفاده از نظر کارشناسان میراث فرهنگی، رهاسازی کابل ها و سیم های برق و لوله های گاز، نصب تابلوهای ناهمگن با فضای تاریخی بازار، تبدیل کردن جرزها و ستون های قطور بازار به دکه ها و مغازه ها مهمترین مشکلات بازار تاریخی اراک است که تنها در صورت رفع این مشکلات می توان زمینه ثبت جهانی این مجموعه تاریخی را فراهم کرد. در این نشست مشکلات و نیازهای مرمت منزل تاریخی حاج آقا محسن حاج باشی، طرح تفرجگاه و منطقه نمونه گردشگری گردو و منزل تاریخی خاندان اشتری شازند مورد بررسی قرار گرفت. مجموعه بازار تاریخی اراک در بافت قدیمی و مرکزی شهر واقع شده و اکنون نیز همچون گذشته از رونق اقتصادی خوبی برخوردار است. بنای اصلی بازار اراک در اوایل دوره قاجار و در زمان فتحعلی شاه، توسط محمد یوسف خان گرجی سپهدار بنیان نهاده شد و به همراه سراها و تیمچه های وابسته از معماری جالب توجهی برخوردار است. بنای کنونی بازار مشتمل بر یک راسته اصلی شمالی جنوبی به طول 880 متر و یک راسته شرقی غربی به طول 600 متر است که در محل تقاطع آن ، چهار سوق زیبایی ساخته ا ند. راسته شمالی جنوبی بازار به صورت مستقیم از دروازه قبله در جنوب تا دروازه راهزان در شمال امتداد می یابد. عرض بازار از ابتدا تا انتها پنج متر است و راسته شمالی و جنوبی به هشت قسمت 100 متری، هر قسمت دارای 50 باب مغازه، تقسیم می شود که به هر کدام آن ها گذر می گویند. در دوره اخیر دو گذر قسمت شمالی این راسته تخریب شده و گذر جنوبی یا یک صد متر از جنوب راسته اصلی ، به صورت دو طبقه ساخته شده که ارتفاع آن به هشت متر می رسد. در سال های اخیر به علت بی توجهی، قسمتی از پوشش طاق و گنبدی این گذر فرو ریخته و همچنین سردر زیبای آن به هنگام احداث ساختمان بانک ملی از میان رفت که سال 89 سردر بازار با ویژگی های معماری بنای اصیل آن بازسازی شد. علاوه بر دو راسته اصلی در مجموعه بازار اراک حدود بیست سرا و تیمچه وجود دارد که در آنها فعالیت های مختلفی در جریان است، 18 واحد از این بناها در قسمت جنوبی بازار قرار گرفته که از مهمترین آنها سرای نوذری، سرای کتاب فروش ها و سرای کاشانی است. سرای نوذری که زیباترین سرای بازار اراک به شمار می آید به فرش فروشان اختصاص دارد و ساختمان آن دو طبقه است، سرای کتابفروش ها نیز از وسعت و معماری جالب توجهی برخوردار بوده و متشکل از یک تیمچه و سرای دو طبقه است. مجموعه بازار تاریخی اراک در سال 1353 به شماره 1285 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید.

استقبال پرشور مردم ساوه از جشنواره فرهنگی هنری اقوام ایرانی

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ساوه گفت: جشنواره فرهنگی هنری اقوام ایرانی با حضور ۱۸ استان به مدت ۱۰ شب در دریاچه تفریحی ساوه برگزار شدومورد استقبال پرشور مردم قرار گرفت. به گزارش روابط عمومی میراث فرهنگی وصنایع دستی استان مرکزی، رضا ایاز با اشاره برگزاری این جشنواره اظهار داشت: این جشنواره به منظور آشنایی اقوام مختلف با سبک زندگی و آداب و سنت هر منطقه است که در این جشنواره به نمایش گذاشته شد. وی افزود: این جشنواره فرهنگی هنری اقوام ایرانی با حضور 18 استان و در قالب 25 سیاه چادر و 75 غرفه به میزبانی ساوه به مدت 10 شب برگزار شد که در این جشنواره حضور و ارائه آثاری چون فرش و تابلو فرش دستی، گلیم، جاجیم، پوشاک، لوازم آشپزخانه، غذاهای سنتی، انواع ترشی و شیرینی جات، وسایل زینتی، دکوراسیون و غذاهای محلی با قیمت‌های مصوب در غرفه های این جشنواره به علاقه مندان و بازدیدکنندگان عرضه شد. رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری وصنایع دستی ساوه تصریح کرد: هدف از این جشنواره بالا بردن سطح آگاهی مردم نسبت به زندگی اقوام مختلف ایرانی، ایجاد نشاط اجتماعی به منظور کاهش آسیب‌های اجتماعی و الگو برداری از سبک زندگی ایرانی اسلامی است. ایاز بیان داشت: در این جشنواره با توجه به اینکه تولیدات محلی هر استان بیانگر سبک زندگی هرمنطقه از کشور ایران اسلامی است، شهروندان با فرهنگ و سبک زندگی هر منطقه از کشورمان آشنا شدند. وی افزود: اجرای زنده گروه‌های هنری و موسیقی محلی و به منظور معرفی موسیقی اصیل و محلی این استان‌ها از دیگر بخش‌های جشنواره بزرگ فرهنگی هنری اقوام ایرانی بود .

کتاب « سایه های معماری در استان مرکزی » منتشر شد

توسط دکتر قاسم فضلی باستانشناس ومردم شناس اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری استان مرکزی ، کتاب "سایه های معماری دراستان مرکزی" منتشرشده است. مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری استان مرکزی گفت : این کتاب حاوی تجربیات ارزنده نویسنده درطول 23 سال حضورمستقیم درعرصه معماری بناهای تاریخی ، کاوش آثارباستانی وجستجوی کوی وبرزن های قدیمی شهرها و روستاها در پیوند با جاذبه های گردشگری و فرهنگ و آداب ورسوم باقی مانده ازدوران های گذشته تاریخی مردم استان مرکزی میباشد. سید محمد حسینی افزود : دسترسی روزمره نویسنده به منابع و آثارباقی مانده ازدوران های تاریخی وتجزیه و تحلیل ساختارمعماری این بنا ها ، ومصوربودن این کتاب برارزش آن نزد دانش پژوهان و محققین می افزاید. همچنین ارائه تصاویر از پدیده های بدست آمده و از آثارمعماری که به تازگی کاوش گردیده اند ، برتازگی و بروزسازی اطلاعات علاقه مندان خواهد افزود. وی خاطر نشان کرد: نویسنده درباره مراسم روز اول تابستان،جشن خاچوراتس و درخت های کیهانی ویا به عبارتی ، درختانی که ازشکوه وسرزندگی و عمری طولانی برخورداربوده و مقدس شمرده می شوند ، باب جدیدی را برای تحقیق درفرهنگ ومبانی ایرانشناسی می گشاید . حسینی گفت : جریان روان گویی وروایت گونه درارائه اطلاعات مهم ، مشاهده گری مستقیم ، اندازه گذاری باابزاردقیق و آگاهی های تاریخی و اشاره به سوابق هرموضوع ارائه شده ، ازدیگر خصوصیات کتاب مذکورمیباشد که میتواند علاوه برمتخصصین، خوانندگان عادی رانیز مجذوب خویش سازد. مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری استان مرکزی تصریح کرد : تسلط وی برزبان های آلمانی و انگلیسی، و استفاده از دانش تخصصی در باستانشناسی و مردم شناسی، کنکاش موشکافانه درآثار و شواهد باقی مانده و بطور کلی علاقه مندی به تحقیق و پژوهش، ارزش کتاب "سایه های معماری دراستان مرکزی" را دو چندان کرده است. حسینی افزود : مطالب این کتاب شامل موضوعاتی مانند سنگ نگاره های خمین ، آتشكده آتشكوه، معرفی آوه، زیارتگاه حضرت اشموئیل پیغمبر ، قیز قلعه و معماری كبوترخانه ها ، مبانی معماری روستایی ، بافت معماری روستای چناقچی بالا، معماری مسجد های تاریخی روستایی مسجد روستای نوازن، مسجد حلت آباد، مسجد لته در، مسجد درمن، مسجد اولیاء(صاحب الزمان)، مسجدشبستانی در هزاوه، مسجدكرسی در بی جگان می باشد. تاریخچه عراق، اراك، ساخت شهرومعماری عراق (اراك)، سقاخانه گذر لوطی هاشم در بازار اراك، كلیسای مسروپ مقدس در اراك، بافت معماری نراق، معماری دستكند صخره ای، سركوبه خمین، معماری دستكند در تفرش و مطالب دیگر همانند آب گرم ، دریاچه نمك فراهان ، غار چال نخجیر از دیگر فصل های این کتاب است. وی اضافه کرد : موضوعات متنوع فرهنگ ، مردم شناسی و سایر جاذبه های گردشگری از جمله مراسم روز اول تابستان، جشن خاچوراتس (بازگشت صلیب مقدس) در روستای چناقچی بالا، لته در، طایفه كله كوهی، سرگذشت ینوک کمانچه نواز، آهنگری ها دراستان مركزی ، آهنگرهای كوچ نشین ، درختان كیهانی ، درخت توت امام زاده سهل بن علی درآستانه، تراران، درخت گردو، دره شاه چنار پیر و پیشینه تاریخی تهیه جوزغند بعنوان سوغات شهر نراق و انجیر مغزی ساوه نیز در کتاب سایه های معماری به نگارش درآمده است. این کتاب با کاغذ گلاسه در 336 صفحه و تعداد 146 عکس رنگی و چهار رنگ خط مشکی، سبز، سفید وآبی، با هزینه خود نویسنده تهیه، تدوین، چاپ ومنتشر شده است.

آیین دو هزار ساله بیل گردانی در شهر نیم ور محلات برگزار شد

جشن شكرانه آب و باروری طبیعت یا آیین بیل گردانی كه دو هزار سال سابقه دارد، عصر روز جمعه با حضور نماینده مردم محلات ودلیجان در مجلس شورای اسلامی ،رئیس فدراسیون ورزشهای بومی ومحلی کشور، مدیر كل میراث فرهنگی استان مركزی ، فرماندار محلات ، شهردار و رئیس شورای شهر نیم ور و برخی مسئولان محلی در شهر تاریخی نیم ور از توابع شهرستان محلات استان مركزی برگزار شد. قدمت شهر نیم ور به دوران ساسانیان و اشكانیان باز می گردد و این شهر با داشتن سابقه تاریخی زیاد دارای آداب و رسوم جالب و دیدنی است كه در طول سال برگزار می شودكه از جمله آنها آداب و رسوم لایروبی رود قمرود و مراسم بیل گردانی است. اقشار مختلف مردم با حضور پرشور و خود جوش در آیین كهن ، پهلوانی و منحصر به فرد بیل گردانی در خطه ای حاصلخیزكه به پایتخت گل ایران شهرت دارد، به استقبال كشت های بهاره می روند. جشن بیل گردانی نمادی از تشكر الهه آب بوده و ریشه در فرهنگ آب و آبیاری مردم این خطه حاصلخیز دارد و به اعتقاد مردم منطقه نیم‌ور این آیین، به بركت و زیادی آب در فصل بهار كمك می‌كند. مردم شهر تاریخی نیم ور برای حفظ این رسم معنوی هر سال در مواقعی كه مسیر جوی‌های آب توسط گل و لای و یا رشد گیاهان و علفهای هرز در ماه اسفند و اوایل فصل بهار مسدود می‌شده و آبرسانی به مزارع این شهر به كندی انجام می‌گرفته، با اعلام بزرگان شهر، با مشاركت و یاری یكدیگر به پاكسازی حریم جوی می‌پردازند. پس ازلایروبی جویهای آب، بیل گردانان شامل ورزشكاران منطقه به نوبت، هفت بیل مخصوص كه به تعبیری برای اسبار باغ های انگور به كار می رفته است را در دو دسته چهار و سه تایی به یكدیگر بسته و بیل گردانان این بیل ها را با مهارت و قدرت در دو جهت مخالف به صورت ضربدری بالای سر می‌چرخانند. ورزشكاران یا بیل گردانان باید دو دسته بیل به وزن 32 كیلو گرم را بین پنج تا 30 بار بالای سر خود می چرخانند و در این هنگام با دعا و نیت به حركت در آمدن هفت آسمان و نزول رحمت الهی قدرتمندی خود را برای مردم این منطقه به نمایش می‌گذارند. این جشن چندین روز طول می‌كشد، و قبل از شروع مراسم بیل گردانی، لایروبان همراه با بیل‌های خود مراسم رژه را تا محل برگزاری جشن كه بر روی سكویی مخصوصی در مركز شهر نیم ور است، انجام می دهند. مدیر كل میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری استان مركزی در حاشیه این مراسم اظهار كرد: آیین بیل گردانی شهر نیم ور محلات آیینی منحصر به فرد است كه بیش از دو هزار سال قدمت دارد. سید محمد حسینی افزود: بیل‌گردانی جشنی است مربوط به آب و آبیاری كه منشاء آن جنگ دیرینه‌ای است كه بر سر آب بین انسان و طبیعت وجود داشته و بدلیل اهمیت آبیاری در این شهر اجرا می شود. وی اظهاركرد: مردم شهر نیم ور محلات با برگزاری این مراسم سنتی برای حفظ رسم معنوی، تعاون، كار گروهی، آب و ورزش پهلوانی تلاش می كنند . وی ادامه داد: در این آیین 114 نفر از كشاورزان و میرآبهای شهر اوایل هر سال جوی ها ، نهرها و كانالهای آب شهر كه در فصل پاییز و زمستان مملو از گل و لای و گیاهان می شده را در یك مسیر 18 كیلومتری با همكاری و كاری دسته جمعی و طاقت فرسا طی یك ماه از نیمه اسفند تا نیمه فروردین تمیز می كنند . مدیر كل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مركزی ادامه داد: پس از اتمام كار در اواخر فروردین ماه مراسم جشنی را با نیت شكر گذاری از بركات نازل شده و قدردانی از این كار ارزشمند بر پا می كنند. وی بیان كرد: سپس پهلوانان چهار بیل در دست راست و سه بیل دیگر در دست چپ، بسته به توان هر شخص از پنج تا 30 دور بالای سر می چرخاندند و در پایان برگزیده به عنوان پهلوان شهر انتخاب می شود. وی بیان كرد: جشن بیل گردانی هم اكنون از جمله ورزشهای بومی محلی استان مركزی و نوعی ورزش باستانی و پهلوانی نیز محسوب می‌شود كه در سال 89 ثبت معنوی شده است . حسینی گفت: این مراسم با اجرای موسیقی محلی ومرتبط با آبیاری و برگزاری غرفه های سوغات محلی، پخت آش های متنوع برگزار شد. شهر باستانی و تاریخی نیم ور در بخش مركزی شهرستان محلات از توابع استان مركزی در 25 كیلومتری محلات و در حد فاصل راه ارتباطی شهرهای دلیجان و محلات قرار گرفته است.

... ادامه مطلب

تازه های نشر ایران شناسی

اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری»

زبان به عنوان والاترین مظهر فرهنگ حامل روح هر جامعه است که در کالبد کلمات و اصطلاحات تجلی مییابد و معماری از دیگر مظاهر اصلی فرهنگی جامعه در بردارنده ظریف ترین خواسته‌ها و نیازهای انسانی در ظرف زمانی و مکانی است. اصطلاحات معماری محل تلاقی این دو مظهر فرهنگی است . اصطلاحات رايج يا واژههاي فني و تخصصي معماری برگرفته از ويژگيهاي زباني و تاريخياي هستندكه ميتوان با بررسي و مطالعة آنها، هم به نشانههايي از ارزشهاي مادي و معنوي سرزمينهاي مبدأ اين آثار دست يافت و هم مدارك و شواهدي از حدود جغرافياي تمدني و گستردگي حوزههاي فرهنگي مربوط، به دست آورد.در نتيجه، گرد آوردن اين اصطلاحات و واژهها در يك مجموعة مدون و منظم، كمك شاياني به اهل پژوهش و اصحاب علم و تحقيق ميکند تا فارغ از جستوجوي زمانبر و دشوار در ميان منابع متعدد، به مرجعي مطمئن و مناسب دسترسي داشته باشند و فرصت فراختري را به تحليل و تطبيق و تبيين مسائل، اختصاص دهند. اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری» با چنين رويكردي نگاشته شده است. در تهیه این کتاب تلاش بر آن بوده تا با استفاده از منابع متنوع و معتبر، بهترين و مناسبترين تعريفها براي هر واژه، گزينش و نوشته شود و در مواردي كه نياز به تطبيق تعاريف بوده يا اختلافي ميان توضيحات وجود داشته، درستترين و مستندترين توضيح، انتخاب گردد. همچنين سعي شده تا دامنة وسيعي از واژهها، يافته و تعريف شوند تا استفاده كنندگان از اين فرهنگ، با اطمينان و به آساني بتوانند مطالب مورد نياز خود را از اين طريق بيابند.

....

مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی

كتاب مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی حاصل پژوهشی گروهی است با طرح، مقدمه، و بررسی و تدوین نهایی زیر نظر دكتر حسن حبیبی راجع به گذشته و حال مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی كه به همت پژوهشگران بومی آن سامان در بنیاد ایران‌شناسی شعبة آذربایجان غربی در سال 1389-1391 صورت گرفته و در سال 1392 به چاپ رسیده است. این كتاب تحقیقی جامع راجع به 72 مساجد قدیمی با قدمتی بالای 70سال در شهرستانهای ارومیه ، اشنویه ، بوكان ، تكاب ، خوی ، سردشت ، سلماس ، سیه‌چشمه ، ماكو ، مهاباد ، میاندوآب و نقده است.
این كتاب پژوهشی است منظم و مجزا ؛ به این صورت كه تمام مساجد متعلق به استان آذربایجان غربی - كه قدمتی بیش از 70 سال دارند - موضوع پژوهش بوده و در عین حال محتوا و داده های هر مسجد منفك و مستقل است و وابسته به مطالعه دیگر مساجد نیست.
در معرفی هر مسجد علاوه بر شناسنامه بنا، موقعیت و راه‌های دسترسی به مسجد، تاریخچه و شرحی از مرمت‌های انجام شده در آن ارائه شده است. همچنین تمام اجزای بنای كنونی هر مسجد توصیف شده و توضیحاتی راجع به بانیان و متولیان و ائمه جمعه و خادمان و نیز فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی انجام شده در گذشته و حال مسجد از نظر گذرانده می شود.
كتاب در سه بخش مقدمه و مساجد دیرینه سال و پیوست ‌ها تدوین شده است. در بخش اول، مقدمه كتاب، به چگونگی تدوین كتاب به قلم زنده یاد دكتر حسن حبیبی اشاره شده است. در بخش دوم شرح 72مسجد استان به ترتیب حروف الفبا ارائه شده است. در بخش سوم علاوه بر معرفی یك مسجد دیگر، فهرست نام‌های دوم و سوم و قدمت هریك، فهرست ملحقات،‌ فهرست مساجد ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی و سرانجام كتابنامه گنجانده شده است.

....

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی، خیابان ایران شناسی، شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات