بنیاد ایران شناسی-معاونت پژوهشی

جدیدترین اخبار آرشیو اخبار

  • تدوین «دانشنامه استانهای کشور»

    به گزارش روابط عمومی بنیاد ایرانشناسی، به نقل از معاونت پژوهشی، طرح «دانشنامه استانهای کشور» در پاییز سال 1392 تدوین شد، و پس از وقفه کوتاه زمانی با ر

    ادامه مطلب ...
  • اجرای طرح «سنجش و نظارت» در واحد پژوهشی بنیاد ایرانشناسی

    طرح سنجش و نظارت بر عملکرد پژوهشی پرسنل، با هدف ارتقاء سطح کیفیت کار و غنی سازی طرحهای پژوهشی، بطور پیوسته در واحد پژوهشی بنیاد ایرانشناسی بررسی می‌شو

    ادامه مطلب ...
  • تدوین «کتابشناسی مطالعات زرتشتی»

    در راستای تدوین مجموعه کتابشناسیهای «ادیان، آیینها و کیشهای ایرانی» که جلد اول آن با عنوان «کتابشناسی مطالعات مهرپرستی» به پایان رسید، جلد دوم این کتا

    ادامه مطلب ...
  • سه اثر دیگر از واحد پژوهش در مرحله اخذ فیپا قرار گرفته است

    به گزارش روابط عمومی بنیاد ایرانشناسی، به نقل از معاونت پژوهشی، سه اثر تحقیقاتی با عناوین: «اصطلاحنامه کتابت و خوشنویسی»، «کتابشناسی میترائی» و «نجات

    ادامه مطلب ...

تازه های نشر

اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری»

زبان به عنوان والاترین مظهر فرهنگ حامل روح هر جامعه است که در کالبد کلمات و اصطلاحات تجلی مییابد و معماری از دیگر مظاهر اصلی فرهنگی جامعه در بردارنده ظریف ترین خواسته‌ها و نیازهای انسانی در ظرف زمانی و مکانی است. اصطلاحات معماری محل تلاقی این دو مظهر فرهنگی است . اصطلاحات رايج يا واژههاي فني و تخصصي معماری برگرفته از ويژگيهاي زباني و تاريخياي هستندكه ميتوان با بررسي و مطالعة آنها، هم به نشانههايي از ارزشهاي مادي و معنوي سرزمينهاي مبدأ اين آثار دست يافت و هم مدارك و شواهدي از حدود جغرافياي تمدني و گستردگي حوزههاي فرهنگي مربوط، به دست آورد.در نتيجه، گرد آوردن اين اصطلاحات و واژهها در يك مجموعة مدون و منظم، كمك شاياني به اهل پژوهش و اصحاب علم و تحقيق ميکند تا فارغ از جستوجوي زمانبر و دشوار در ميان منابع متعدد، به مرجعي مطمئن و مناسب دسترسي داشته باشند و فرصت فراختري را به تحليل و تطبيق و تبيين مسائل، اختصاص دهند. اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری» با چنين رويكردي نگاشته شده است. در تهیه این کتاب تلاش بر آن بوده تا با استفاده از منابع متنوع و معتبر، بهترين و مناسبترين تعريفها براي هر واژه، گزينش و نوشته شود و در مواردي كه نياز به تطبيق تعاريف بوده يا اختلافي ميان توضيحات وجود داشته، درستترين و مستندترين توضيح، انتخاب گردد. همچنين سعي شده تا دامنة وسيعي از واژهها، يافته و تعريف شوند تا استفاده كنندگان از اين فرهنگ، با اطمينان و به آساني بتوانند مطالب مورد نياز خود را از اين طريق بيابند.

....

مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی

كتاب مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی حاصل پژوهشی گروهی است با طرح، مقدمه، و بررسی و تدوین نهایی زیر نظر دكتر حسن حبیبی راجع به گذشته و حال مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی كه به همت پژوهشگران بومی آن سامان در بنیاد ایران‌شناسی شعبة آذربایجان غربی در سال 1389-1391 صورت گرفته و در سال 1392 به چاپ رسیده است. این كتاب تحقیقی جامع راجع به 72 مساجد قدیمی با قدمتی بالای 70سال در شهرستانهای ارومیه ، اشنویه ، بوكان ، تكاب ، خوی ، سردشت ، سلماس ، سیه‌چشمه ، ماكو ، مهاباد ، میاندوآب و نقده است.
این كتاب پژوهشی است منظم و مجزا ؛ به این صورت كه تمام مساجد متعلق به استان آذربایجان غربی - كه قدمتی بیش از 70 سال دارند - موضوع پژوهش بوده و در عین حال محتوا و داده های هر مسجد منفك و مستقل است و وابسته به مطالعه دیگر مساجد نیست.
در معرفی هر مسجد علاوه بر شناسنامه بنا، موقعیت و راه‌های دسترسی به مسجد، تاریخچه و شرحی از مرمت‌های انجام شده در آن ارائه شده است. همچنین تمام اجزای بنای كنونی هر مسجد توصیف شده و توضیحاتی راجع به بانیان و متولیان و ائمه جمعه و خادمان و نیز فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی انجام شده در گذشته و حال مسجد از نظر گذرانده می شود.
كتاب در سه بخش مقدمه و مساجد دیرینه سال و پیوست ‌ها تدوین شده است. در بخش اول، مقدمه كتاب، به چگونگی تدوین كتاب به قلم زنده یاد دكتر حسن حبیبی اشاره شده است. در بخش دوم شرح 72مسجد استان به ترتیب حروف الفبا ارائه شده است. در بخش سوم علاوه بر معرفی یك مسجد دیگر، فهرست نام‌های دوم و سوم و قدمت هریك، فهرست ملحقات،‌ فهرست مساجد ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی و سرانجام كتابنامه گنجانده شده است.

....

روزگار كودكی

به مناسبت شانزدهم مهرماه ، روز جهانی كودك

«کودک باید در فضایی سرشار از خوشبختی، محبت و تفاهم بزرگ شود» این جمله در مقدمه كنوانسیون حقوق كودك به چشم‌ می‌خورد. شانزدهم مهرماه (8 اکتبر) در برخی نقاط دنیا از جمله ایران روز جهانی کودک است. این روز كه در نقاط مختلف دنیا در زمان‌های متفاوتی جشن گرفته می‌شود بهانه‌ای برای ورود به جهان كودكان است. جهانی عاری از دغدغه، خشونت و پلیدی و سرشاز از حس خوب زیستن،‌ آرامش و دوستی. اسلام در مراقبت از کودکان و تربیت آنان برای رسیدن به خوشبختی دستورات فراوان داشته و به مربّیان اجتماعی روش تربیت صحیح آنها را آموخته است.

كودك كیست و كودكی چیست؟ شاید با دیدن این پرسش اولین چیزی كه به ذهن ما می‌آید معصومیت نهفته در چشمان كودكان و شادی و بی‌خیالی دوران كودكی است. دورانی كه بخش بزرگی از خاطراتش در میان بازی‌های كودكانه می‌گذرد .

بر طبق آخرین تحقیقات انجام شده از سوی متخصصان ، كودكان در سیرمراحل تكاملی خود سه مرحله را در دوران كودكی طی‌ می‌كنند كه عبارت‌اند از:

مرحله اول «از تولد تا پایان دو سالگی»: در این دوره کودک خود را با اوضاع جدید زندگی سازگار می‌کند و برای این سازگاری از حواس مختلف «بینائی، شنوائی، واکنش در برابر بو...» بهره می‌گیرد و می‌تواند اولین واكنش‌های خود را در مقابل عواطف و احساسات اطرافیان نشان دهد .

مرحله دوم کودکی «از 3 تا7 سالگی»: در این مرحله رشد سریع جسمی، کودک را برای تجربه و یادگیری بیشتر آماده می کند و به تدریج که بزرگتر می‌شود به شبکه پیچیده‌تری از تجارب دست می‌یابد و از حواس خود هرچه بیشتر استفاده می کند. در این زمان كودك راه رفتن را آموخته و به کمک راه رفتن با محیطی گسترده تر و متنوع تری رو به رو می شود . برخلاف دوران اول زندگی، در این دوره رفتار کودک کمتر قابل پیش بینی است، زیرا از این پس تجارب محیطی و تاثیری که محیط جدید بر او می گذارد مسیر رشد کودک را تعیین می کند . این دوره جزء حساس‌ترین سالهای زندگی کودک به شمار می آید زیرا در این زمان حس پرسشگری او از اطرافیان آغاز گشته و این والدین ه

...

ادامه مطلب

روز جهانی جهانگردی

امروزه معیار و انگیزه مسافرت‌ها با گذشته های دور بسیار تفاوت یافته است. در گذشته بدلیل هموار و ایمن نبودن راه ها مسافرت‌ها به اجبار و یا از سر عشق بود و دلدادگی و عرفان صورت می گرفت . عده ای تن به بلای راههای رسیدن به معشوق می دادند و سرتا پا با شور و دلدادگی رو به سوی کعبه و زیارت خانه خدا و یا اماکن زیارتی دیگر می کردند و در این راه ریسک از دست دادن جان و مال کمترین بهائی بود که به بهانه دیدن و درک کردن نماد وجلوه یار و معشوق ابدی و ازلی پرداخت می کردند .

نمونه‌ دیگر سفرها، باز هم تحت تأثیر شوریدگی و عشق و عرفان صورت می گرفت با این تفاوت که این بار ، یک شهر یا یک کشور و حتی یک منطقه جغرافیایی تبدیل به هدف می گردید . این نوع سفرها ، سفرهای جانها و روح های خسته و نا امیدی بود که اکثراً از غرب به امید فراموش کردن آلام و دردهای انسانی و دست یابی به آب حیاتی گوارا و زندگی بخش در کنار عقیده و شعر و شور و هنر و عرفان مشرق زمین صورت می گرفت تا شاید در محیطی پاک و ساده و در پناه رنگ و بو و هوای شرقی ، دارویی برای دردهای خود بیابند و گره از زنجیر یکنواختی زندگی و فشارهای عصبی ناشی از آن بگشایند . همانگونه که انگیزه اصلی مسافرت دهها و صدها سیاح وجهانگرد به مشرق زمین علیرغم وجود هر بهانه و دلیل ظاهری بود ؛ درست مانند مسافرت آن پنج شاعر نامی روس در اواخر سده 19 و آغازین سده 20 میلادی:

اینگونه مسافرت‌ها آنقدر متأثر از عرفان و دلدادگی بوده‌اند که حتی نوشتن چند سطری درباره آنها به حاصل کار ، شکلی شعرگونه می‌بخشد و آن‌را بسان یک لوح جالب ادبی یا یک شعر ناخوانده می‌کند که هر خواننده‌ای را ساعتی غرق در اندیشه مهر ایران می‌سازد. این پنج شاعر روس ، ایران را کعبه دل خود دانسته و پیاده راه به سوی ایران پیش گرفتند. برای آنها به جز تاریخ و تمدن شگفت‌انگیز ایرانی چیز دیگری وجود نداشت و اگر هم چنین بود، از نظر آنها هیچ ارزشی نداشته و حتی بدان فکر هم نمی‌کرده‌اند. در مطالعه ایران‌نامه‌های این شاعران بزرگ روسی درمی‌یابیم که به‌جز مهر ایران و درد ایران چیزی دیگری در فکر و ذهن آنها وجود ندارد

...

ادامه مطلب

قیام چاكوتاهیها و تنگستانیها بر علیه انگلیسیها

به مناسبت 12 شهریور ، روز شهادت رئیسعلی دلواری و روز مبارزه با استعمار انگلیس

قیام چاكوتیها و تنگستانیها بر علیه انگلیسیها از سال 1294ش/1915 م. شروع شد و پس از حدود هفت سال جنگهای متوالی و خونین بالاخره در سال 1300 ش/ 1921م. تقریباً‌ پایان یافت.

نهضت جنوب ایران به جلوداری رئیس علی دلواری و همراهی و همگامی سران قبایل تنگستان، بوشهر، دشتی و دشتستان از جمله : زایر خضرخان اهرمی، شیخ حسین خان چاه کوتاهی، خالوحسین بردخونی، غضنفر السلطنه برازجانی و پشتیبانی آزادگانی چون : سیّد محمّد رضا کازرونی و میرزا علی کازرونی در جریان جنگ بین الملل اوّل، نقطه عطفی در تاریخ مبارزات مردم جنوب ایران بشمار می رود. این نهضت خود جوش و مردمی که بر پایه دو اصل اساسی زندگی، یعنی عقیده و جهاد بنا شده بود، هدایت دینی را از علماء آگاه زمان از جمله : شیخ الشریعه اصفهانی، سیّد مصطفی کاشانی از نجف اشرف و مجتهدین منطقه سیّد عبدالله بهبهانی، سیّد مرتضی اهرمی و شیخ محمّد حسین برازجانی و هویّت ملّی را از احرار و سران عشایر غیور و میهن دوست دریافت نمود.

نهضت تنگستان و قیام مردمی جنوب ایران به پیشگامی رئیس علی دلواری از جمله مقاومتهای ضدّ استعماری در تاریخ کشوراست که بر دو انگیزه دینی و ملّی استوار است. آنچه از اسناد تاریخی برمی آید، برجستگی بُعد اعتقادی آن است، زیرا جهت گیری سیاست دولت وقت، به عنوان منشأ اقتدار ملی، بر اصل بی طرفی بنا شده بود و نه تنها در طول مبارزه مساعدتی در راه پیروزی قیام ننمود که در بسیاری مواقع برپایۀ همان اصل، رودرروی مبارزان و همسو با دشمنان قرارداشت. در منطقه نیز، همفکری و همیاری سران قبایل وجود نداشت که جبهۀ واحد و همگونی در برابر دشمن ایجاد شود، بلکه جریان تقابلی حکام دوست و همسو با منافع انگلیس، در برابر سران مجاهدین، عرصه را نیز برآنان تنگ می نمود. بنابراین از جهت سیاسی، اجتماعی و نظامی، زمینۀ قیام فراهم نبود و به همین دلایل، این قیام نتوانست جنبۀ ملّی و سراسری به خود گیرد. امّا از نظراعتقادی و بُعد مذهبی به لحاظ واکنش علمای دینی و مراجع تقلید در نجف ا

...

ادامه مطلب

تاریخچه چاپ و کاغذ

به مناسبت یازدهم شهریور ماه – روز صنعت چاپ

از بدو حضور انسان بر روی کره خاکی معمولاً نیاز به ابراز احساسات و تمایل به نمایش هنرهای وجودی در نزد افراد وجود داشته و این نیاز روز به روز افزایش یافته است.

انسان پارینه سنگی بر دیواره غارها نگاره‌هایی را از خود باقی گذاشته است و در دوره میان سنگی بر صخره‌ها و سنگ‌ها کنده کاری‌هایی را انجام داده و آنها را با رنگ‌های گوناگون کانی مثل اُخرا و چربی‌های حیوانی رنگ آمیزی کرده است. معمولاً اشکال حیواناتی همچون ماموت، گاو وحشی، بز کوهی، اسب، همراه با پیکره‌های انسانی را نقش می‌کردند. این هنر ادامه یافت تا اینکه انسان توانست از نقوش و علائم بسیار ساده گذر کرده و خاطرات و آموخته‌های خود و معاملات و امور بازرگانی و اداری را ثبت کند و برای آیندگان باقی ‌گذارد. طبق اکتشافات باستان شناسان اولین وسیله‌ای که انسان از آن برای نوشتن و نقاشی استفاده می کرده، سنگ بوده است. پس از آن از وسایلی مثل استخوان حیوانات و چرم و چوب و الیاف گیاهی استفاده کرده؛ اما در نهایت انسان تکامل جو و جستجو گر قادر به اختراع و ساخت کاغذ شده است .

اگرچه تاریخ مکتوب به ما می گوید که تولید کاغذ برای اولین بار در چین، حدود سال ۱۰۵ میلادی، صورت گرفته است ، ولی در چین مرکزی کاغذهای یافت شده که قدمت آن به ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد می رسد. در آن زمان پوست درخت توت را به همراه تکه های پارچه ، الیاف کتانی، کنف و حتی تورهای ماهی گیری قدیمی در آب نگه می داشتند تا به صورت خمیر درآید و الیاف آن ها جدا شود. سپس الیاف را از آب جدا کرده و با قرار دادن روی صفحه ای آن را خشک می کردند. بدین ترتیب کاغذ تولید می شود و مورد استفاده قرار می گرفت.

در سال ۱۸۴۳ میلادی، شخصی به نام فردریک گوتلوب کلر توانست الیاف چوب های نرم کاج و صنوبر را برای تولید کاغذ استخراج کند. بدین ترتیب کلر را باید مختر کاغذ های امروزی دانست. در حال حاضر می توان از یک درخت کاج حدود ۳۸۰۰۰ ورق کاغذ روزنامه تولید کرد. در بین النهرین از لوحه‌های گلی ، در مصر (1838 ق.م) از پاپـیروس ، در چین از حکاکی بر روی

...

ادامه مطلب

فصلنامه خلیج فارس

فصلنامه مطالعات خلیج‌فارس به صاحب امتیازی بنیاد ایران‌شناسی منتشر می‌شود. نخستین شماره این مجله با عنوان بهار 1393 به چاپ رسیده است. خلیج‌فارس همواره جایگاهی مهم و بی‌بدیل در مناسبات اقتصادی و سیاسی ایران داشته است اما این نكته سبب نمی‌گردد تا از اهمیت تاریخی و جغرافیایی و فرهنگی آن كاسته شود. فصلنامه مطالعات خلیج‌فارس، بنا دارد تا گوشه‌ای از قدمت و غنای این منطقه مهم و حساس را در قالب گزارش‌ها و مقاله‌های علمی بازتاب دهد و با تكیه بر داشته‌های فراوان كرانه‌های ایرانی این پهنه آبی، نقش فرهنگ و تمدن ایرانی را در شكل گرفتن هویت خلیج‌فارس و خشكی‌های اطراف آن آشكار سازد. ضمن این كه بنیاد ایران‌شناسی در نظر دارد تا مجلات تخصصی دیگری نیز در حوزه‌های مربوط به مطالعات ایران‌شناسی، چاپ و منتشر نماید. فصلنامه مطالعات خلیج‌فارس در هر شماره خود بخشی با عنوان نگاه ویژه خواهد داشت كه به گزارش‌ها، مقاله‌ها و پژوهش‌های گوناگون در زمینه مورد بحث اختصاص می‌یابد. مسائلی همچون پیشینه تاریخی، تنوع زیستی، انسان شناسی، هنر، دریانوردی و تجارت دریایی، دیرینه شناسی و... از جمله موضوع‌های پیش‌بینی شده برای طرح در بخش نگاه ویژه مجله هستند. این فصلنامه از همكاری با تمامی پژوهشگران، اساتید و علاقه‌مندان به مطالعه درباره خلیج‌فارس و كرانه‌های آن استقبال می‌نماید.

...

نشست های علمی

چهارمین نشست كارگروه باستانشناسی با حضور رئیس بنیاد ایرانشناسی برگزار شد

چهارمین نشست كارگروه باستانشناسی به ریاست آیت‌ا... سیدمحمد خامنه‌ای، دوازدهم مردادماه جاری، برگزار شد. در این جلسه اعضا بر روی انتخاب كمیته‌های علمی كارگروه گاهنگاری تطبیقی، برگزاری سمینار باستانشناسی شهری با محوریت بررسی یافته‌های خیابان مولوی و انتشار نشریه «باستانشناسی و مردم»، به بحث و تبادل نظر پرداختند.

در ابتدای این نشست، دكتر بهرام‌زاده، دبیر جلسه، با بیان اینكه باید مرجعیت علمی باستانشناسی ایران را با یافته‌های علمی باستانشناسان ایرانی به اثبات رساند، از تأكید بنیاد ایرانشناسی بر پرداختن به جدول گاهنگاری مقایسه‌ای و تطبیقی سخن گفت و خواستار بحث و تبادل‌ نظر بر روی جدول پایلوت (اولیه)، تهیه شده از سوی همكاران معاونت پژوهشی، از سوی اعضای كارگروه شد.

آیت‌ا... سیدمحمد خامنه‌ای، رئیس بنیاد ایرانشناسی نیز با اشاره به اهمیت گاهنگاری مقایسه‌ای و تطبیقی، چنین بیان داشت: شناساندن ایران از ابتدا تا به امروز، یكی از مهمترین اهداف این بنیاد بوده است. بنابراین پرداختن به دوره‌های پیش از تاریخ، كه دارای ابهام فراوان است، باید در الویت تحقیق و بررسی باستانشناسان ایرانی قرار گیرد. یكی از منابع علمی و قابل اعتبار در این حوزه قرآن است، كه میتوان بدان تمسك جست. بنابر گفته ایشان پدیده‌های طبیعی، پدیده‌هایی بشری هستند؛ بطور مثال، روز دحوالارض و تقسیم زمین (پارگی قاره‌ها)، كه دارای اعمال و آیینهای عبادی است، در خود پدیده‌های بشری نهفته دارد. بعنوان مثال، اشتراكات موجود میان تمدنهای شرقی با تمدنهای موجود در آمریكای جنوبی، آیا به دوره قبل از پارگی قاره‌ها باز میگردد یا موضوعی دیگر را در خود نهفته دارد؟

بر این اساس، از مجموعه كشفهای جزئی میتوان شروع كرد و به نتایج كلی، كه به شناخت هرچه بیشتر و بهتر هویت ملّیمان كمك میكند، دست یافت. بنابر نظر ایشان پرداختن به جدول تطبیقی گاهنگاری، با ام

...

ادامه مطلب

نشست علمی هویت ایرانی در شاهنامه

نشست علمی هویت ایرانی در شاهنامه با سخنرانی جناب آقای دكتر نصرت ا... رستگار، ایرانشناس و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه وین اتریش، عصر روز بیست و یكم بهمن مـاه، در تـالار محتشـم بنیـاد ایـران شناسی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، جناب آقای دكتر میردامادی، معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی، ضمن عرض تبریك روزهای پیروزی انقلاب اسلامی و گرامیداشت یاد و خاطره حضـرت امـام خمینـی)ره(، ار مرحـوم دكتـر حسـن حبیبی، بنیانگذار بنیاد ایرانشناسی كه در طلیعه دهه فجر سال گذشـته چشـم از جهـان فـرو بسـت و بـه امـام عاشقان پیوست، به نكویی یاد كرد. بنا بر گفته ایشان، گرامیداشت یاد و خاطره ایشان و تجلیل از خدمات كسانی مانند مرحوم دكتر حبیبی به میهن و انقلاب اسلامی، در سرلوحه همیشگی آنان قرار خواهد داشت.

معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی با بیان اینكه مرحوم دكتر حسن حبیبی با اهتمام و زحمات طاقت فرسای خود موفق به تأسیس بنیاد ایرانشناسی شد، اظهار امیدواری كرد تا تمام كارهای پژوهشی آغـاز شـده از زمـان ایشان به سرانجام برسد و راه درست برای انجام تحقیقات بعدی ایرانشناسی در ایران ایجاد شود.

جناب آقای دكتر میردامادی با بیان اینكه گاهی اوقات اشتباهات بزرگی در حوزه مطالعات ایـران شناسـی می شود، چنین بیان داشت: رسالت بنیاد ایرانشناسی و ایرانشناسان ایرانی بایـد شناسـاندن صـحیح ایـران بـه ایرانیان و جهانیان باشد و بر این اساس در دوره جدید در بنیاد ایران شناسی سعی بر آن شده تا سلسله گفتارها، همایشها و نشستهایی در حوزه ایران شناسی برپا شود. بر این اساس و با عنایت بـه حضـور جنـاب آقـای دكتـر رستگار، ایرانشناس و استاد كرسی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه وین، در ایران، از ایشان دعوت بعمل آمد تـا بـا اشراقی كه به حوزه شاهنامه پژوهی دارند و نیـز بـه پیشـنهاد خـود ایشـان در بـاب موضـوع هویـت ایرانـی در شاهنامه، طی جل

...

ادامه مطلب

گروه های پژوهشی بنیاد ایرانشناسی

ادیان و آیین‌های ایرانی

دبیر علمی: شباهنگ مهاجرانی

ایران معاصر

دبیر علمی: زهره شیرین بخش

ایران‌شناسان

دبیر علمی: نجمه ملک پور

ایران‌شناسی کودک و نوجوان

دبیر علمی: مانا سلطان پور

باستان شناسی

دبیر علمی: ندا صحراپیما

تاریخ ایران

دبیر علمی: حمیدرضا آریان فر

جغرافیا و طبیعت

دبیر علمی: حمیدرضا شیبانی

زبان و ادب فارسی

دبیر علمی: فائزه عقیقی

فرهنگ و آداب و رسوم

دبیران علمی: شیوا باقری و زهرا ذوالفقاری

مرمت

دبیر علمی: مریم جعفری نائینی

هنر و معماری

دبیر علمی: مجتبی رضائی سرچقا

مجموعه نمایشگاه‌های بنیاد ایرانشناسی فرم درخواست بازدید از نمایشگاه

طبیعت

طبیعت ایران مملو از مظاهر ویژه است . موقعیت كوهستانی و بارانی در عین بیابانی و خشك بودن ایران، اثر چشمگیری در سیمای طبیعی و معیشتی آن دارد. این تنوع اقلیمی سبب تنوع گیاهی و جانوری بسیار زیادی شده است. یكی از اهداف مهم این مجموعه نمایشگاهی، معرفی و شناساندن این گنجینه گرانبها به كودكان، نوجوانان، جوانان و علاقمندان این مرزو بوم است تا با آگاهی بیشتر سرزمین مادری خود را با تمام مواهب و زیبایی‌های طبیعی‌اش نگاه دارند و دوست بدارند. به این منظور بخش طبیعت مجموعه نمایشگاه‌های ایران‌شناسی به كمك كتاب، فیلم، عكس، صفحه‌ها و بانك‌های اطلاعاتی و سایر ابزارهای كمك‌آموزشی به معرفی طبیعت دیرینه و كنونی ایران، گونه‌های گیاهی(زراعی، مرتعی، دارویی و ...)، میوه‌ها و محصولات ایران، گونه‌های جانوری(موجود و در حال انقراض)، كوه‌ها، رودها، دریاها، كویرها و بیابان‌ها و ... پرداخته است.

...

ادامه مطلب

فرهنگ

بخش فرهنگ این مجموعه نیز با تاریخ پرفراز و نشیب ایران، معماری منحصربه‌فرد، زبان و خط چند هزارساله و هنرمندان پر آوازه‌‌اش، خود دنیایی دیگر است. تلاش جهت معرفی این میراث ارزشمند به جهانیان و ایرانیان علاقمند انگیزه‌ای شد تا در این بخش با ارائه مجموعه‌ای از تصاویر و تعاریف از ابنیه و معماری‌ایرانی، انواع سكونتگاه‌های شهری و روستایی، نمونه‌هایی از اماكن آیینی سراسر این سرزمین شگفت، تصاویر و شرحی ازمشاهیر و ایران‌شناسان ایرانی و غیرایرانی و ... قدم پیش نهد.

...

ادامه مطلب

مردم

بر كسی پوشیده نیست كه آداب و رسوم و فرهنگ شفاهی این سرزمین كه سینه به سینه و نسل به نسل به ما رسیده است در رسوخ صنعت و زندگی مدرن ماشینی امروز در حال فراموشی و از بین رفتن است. خاطره گرمای زیر كرسی خانه مادربزرگ در زمستان، بوی خوش نان محلّی و لباس‌های پر نقش و نگار جای‌جای ایران و عشایر آن جزئی از هویت جمعی مردمان این سرزمین است؛ اما آیا نسل‌های بعد نیز لذت این لحظات را درك خواهند كرد؟ تلاش بنیاد ایران‌شناسی در بخش مردم‌ ایران بر آن بوده است تا سرحد امكان با گردآوری و ارائه نمونه‌هایی از آنچه با مردم ایران، سنت‌ها و آداب و رسوم آنان گره خورده است، خرده فرهنگ‌های اقوام و ساكنان نقاط گوناگون ایران را در جلوی چشمان علاقمندان مجسم نماید. به تصویر كشیدن جشن‌های ساده محلی یا جشن‌های فراگیر نظیر نوروز و سایر آداب و رسوم ملی و مذهبی، بخش دیگری از تلاش‌های مجموعه نمایشگاه‌‌های ایران‌شناسی در بنیاد ایران شناسی است.

...

ادامه مطلب

ادبیات

سالن ادبیات از مجموعه نمایشگاه‌های ایران‌شناسی در بنیاد ایران شناسی، با هدف آشنایی مردم با میراث كهن ادب فارسی و چهره‌های ادبی ایران برپا شده است . در همین راستا‌، آثار نظم و نثر شعرا و نویسندگان شاخص ایران به شكلی هنرمندانه بر دیوارها و ستون‌های میانی تالار به نمایش درآمده كه همراه با گزیده ای از زندگینامه آنان در كنار مجموعه‌ای از تابلوها، مجسمه ها و صنایع دستی مرتبط با ادبیات در معرض دید عموم است. همچنین با اجرای برنامه‌هایی در حوزه‌ ایران‌شناسی كودك و نوجوان در این تالار، كودكان و نوجوانان با مفاهیمی در حوزه ایران‌شناسی آشنا خواهند شد.

...

ادامه مطلب

خط و اسناد

سالن خط و اسناد از مجموعه نمایشگاه‌های ایران‌شناسی در بنیاد ایران شناسی، شامل مجموعه‌ای از اسناد، تابلوهای خط، كتب خطی، چاپ سنگی و سربی است. اسناد موجود بیش از ۱۱۰ برگ سند خطی را شامل می شود كه ۸۵ برگ آن مرمت شده و مربوط به قرون ۱۳ و ۱۴ هجری قمری است. این مجموعه دارای ۶۰ جلد كتب خطی، ۳۶۰ جلد كتب چاپ سنگی و در حدود ۱۰۰ جلد كتب چاپ سربی است كه تعداد آنها همچنان در حال افزایش است . همچنین دو بخش جانبی و مرتبط با موضوع اصلی نمایشگاه نیز در قسمت دیگری از تالار به نمایش درآمده است كه بخش اول ۳۶ تابلو خط از آثار خوشنویسان معاصر و نامی کشور و بخش دیگر یک مجموعه کامل از تجهیزات و وسایل چاپ سربی را در بر دارد.

...

ادامه مطلب

نقشه‌های تاریخی خلیج‌فارس

نمایشگاه دائمی نقشه‌های تاریخی خلیج فارس؛ از دیگر مجموعه نمایشگاههای تخصصی ایرانشناسی شامل ۵۰ نقشه تاریخی است که بر اصالت نام خلیج فارس تأکید کرده‌اند. نقشه‌های این نمایشگاه را نقشه نگاران و كارتوگرافان مسلمان و اروپایی در ادوار گوناگون ترسیم كرده‌اند كه شامل نقشه جهان، نقشه جنوب غربی آسیا، نقشه خاور نزدیك و اروپا، نقشه امپراطوری اسكندر مقدونی، نقشه امپراطوری هخامنشیان، نقشه امپراطوری اشكانیان، نقشه ایران دوره صفویه، نقشه ایران دوره قاجاریه، نقشه جزیره العرب، نقشه عربستان؛ و نقشه های محدودتر مانند نقشه فارس، خوزستان و كرمان، نقشه گمبرون (تنگه هرمز) و سرانجام نقشه هایی از خلیج فارس‌ که توسط نقشه نگاران مسلمان و اروپایی ترسیم شده اند در این مجموعه به نمایش گذاشته شده است.

...

ادامه مطلب

نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای‌

سالن نقاشی‌های قهوه خانه ای و عاشورایی شامل حدود ۱۰۰ تابلوی نقاشی تاریخی و معاصر با موضوع‌های ملی، مذهبی و عاشورائی است . طراحی این تابلوها در سبكهای قهوه‌خانه‌ای و شمایل سازی و با تكنیكهای مختلف رنگ و روغن، آبرنگ ، طراحی با مداد، چاپ سنگی و راپید انجام شده است. در این مجموعه آثاری ارزشمند با قدمت تاریخی مشاهده می‌شود كه از آن جمله، می‌توان به تابلویی از قرن ۱۲ هجری اشاره كرد. در این سالن همچنین ۱۲ تابلو، اثر استاد منصور وفایی در معرض دید عموم قرار گرفته است كه براساس ۱۲ بند تركیب‌بند مشهور محتشم كاشانی با مطلع « باز این چه شورش است كه بر خلق عالم است ...» طراحی شده است.

...

ادامه مطلب

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی،خیابان ایران شناسی،شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات